De Vlodropse smid Hendrik op het Veld richtte in 1926 de Veldkoning op, een constructieplaats voor en handel in landbouwmachines. Wanneer Hendrik na negen jaar overlijdt, gaan zijn drie zonen energiek aan de slag en bouwen het bedrijf uit. Eind jaren ’50 zit er echter weinig toekomst meer in. Dan komt de jonge Jacques Houben uit Sittard ten tonele, die de Veldkoning omdoopt tot Vekoma.
Als creatieve metaaltechnicus en ambitieuze ondernemer slaagt Jacques erin met Vekoma reuzenraden en petrochemische constructies te gaan bouwen. Nadat hij in Amerika de rechten daarvoor heeft gekocht, construeert hij in 1981 met Vekoma voor de Efteling de Python, de eerste grote en spectaculaire achtbaan in Europa.
Vekoma groeit onder Jacques’ leiding en wordt onder meer hofleverancier van het Walt Disney-concern. Na zijn vertrek gaat het bedrijf echter door mismanagement in 2001 dramatisch failliet. De redding komt van de broers Henk en Joop Roodenburg uit Schiedam die gefascineerd zijn door de achtbaantechniek. Onder hun leiding herrijst Vekoma en de Limburgse achtbanen zijn nu beroemd en geliefd over de hele wereld.
*** Pieter Maessen sprak voor dit boek met tientallen mensen die de ontwikkeling van de Veldkoning en Vekoma hebben meegemaakt en hebben vormgegeven. Het boek beschrijft ook hoe het vijftig jaar geleden was om daar te werken, met vuile handen en met knappe koppen. Spannend zijn de verhalen van de Vekoma-ingenieurs, die in Amerika, Europa en Azië achtbanen moesten ontwerpen voor heel bijzondere locaties zoals in een toren of in een winkelcentrum.
Het verhaal van Vekoma staat model voor de ontwikkeling van de Limburgse economie in de afgelopen eeuw: van landbouw, naar mijnbouw, naar chemie en naar amusement. Van ambachtelijk werk naar de toepassing van de modernste digitale technieken. Van dorpssmederij tot wereldmarktleider.
Inhoud van het boek
Van dorpssmederij tot wereldmarktleider
Een paar ondernemende boerenzonen beginnen een handel in landbouwmachines in hun kleine dorp en combineren dat met een smederij voor allerlei werktuigen. Commercieel timmeren ze flink aan de weg. Op het goede moment een antwoord geven op een vraag uit de samenleving, dat is de oorsprong van wat honderd jaar later Vekoma Rides zal worden.
De eerste landbouwmachine
De landbouw werd langzamerhand gemechaniseerd. Er waren heel veel kleine boeren, die hun werk konden verlichten met een ploeg en een eg. Veldkoning bood die werktuigen op grote schaal aan en groeide snel. De werkplaats achter de familiewoning werd te klein en al gauw werd een begin gemaakt met een zelfstandige fabriek met apparatuur als een luchthamer, een draaibank en boormachines. Dat groeide uit tot het complex aan de rand van Vlodrop, waar Vekoma nog steeds is gevestigd.
Veldkoning groeit
De landbouw werd langzamerhand gemechaniseerd. Veldkoning bood de werktuigen op grote schaal aan en groeide snel. De werkplaats achter de familiewoning werd te klein en al gauw werd een begin gemaakt met een zelfstandige fabriek met apparatuur als een luchthamer, een draaibank en boormachines. Dat groeide uit tot het complex aan de rand van Vlodrop, waar Vekoma nog steeds is gevestigd.
Van één naar drie bedrijven
In de oorlog wordt geschoten in de fabriek en het gebouw wordt voor van alles gebruikt. Daarna gaan de drie broers hun eigen weg en Gerard moet de fabriek in Vlodrop groot maken, maar hun samenwerking is moeizaam.
Een nieuwe generatie, een nieuwe aanpak
Gerard op het Veld was van nature geen geroutineerde zakenman of enthousiasmerende bedrijfsleider. Maar er dient zich een nieuwe generatie aan in de persoon van Jacques Houben die het bedrijf een heel andere kant op stuurt en met succes.
Van kolenmijn naar reuzenrad
Toen in de jaren ’50 de staatsmijn Beatrix vlak bij Vlodrop werd ontwikkeld, zat Vekoma als enige constructiebedrijf in Midden-Limburg op rozen. Dat avontuur duurde maar kort, daarna kwam de petrochemie met grote kraakovens en toen dat afliep werd de opmerkelijke stap naar de amusementsindustrie gemaakt. Jacques Houben loodste Vekoma soepel door al die veranderingen.
Vekoma als baas en als buurman
Zestig jaar geleden was het werk in een industrieel bedrijf heel anders dan nu. De sfeer en de dagelijkse praktijk op de werkvloer waren gemoedelijk, maar de arbeidsomstandigheden waren nog gebrekkig. Kantoor en werkplaats waren gescheiden werelden. De band met het dorp en de streek was hecht. Dat betekende ook dat veel gezinnen van het bedrijf afhankelijk waren. Een massaontslag kwam daardoor hard aan in de Roerstreek.
De eerste achtbanen
De ontwikkeling van Vekoma als ontwerper en bouwer van achtbanen in de jaren ’80 en ’90 was duizelingwekkend. Het begon klein, maar kreeg al binnen enkele jaren vleugels met doorbraken naar de grootste achtbaan van Europa voor de Efteling, met als voorlopig hoogtepunt de vijf attracties voor het eerste park van het Walt Disney-concern in Europa. Daarna volgde een periode van indrukwekkende groei, niet alleen in Nederland maar over de hele aardbol.
De stijl van de leider
We gaan naar het veelbewogen 1992. Eind mei van dat jaar werd Vekoma getroffen door een grote brand. Maar een week daarvóór stond een paginagroot portret van Jacques Houben in de Limburger en dat kwam ook doordat hij in januari van dat jaar de Limburgse ondernemersprijs had ontvangen. Terwijl hij al begonnen was met de overdracht van de leiding, vertelde hij in interviews graag en kleurrijk over de aanpak waarmee hij Vekoma groot en succesvol had gemaakt.
Mensenwerk in grensverleggende techniek