Inhoud van de hoofdstukken
Van dorpssmederij tot wereldmarktleider
Een vader en zijn drie ondernemende boerenzonen van de familie Op het Veld begonnen een handel in landbouwmachines in hun kleine dorp en combineerden dat met een smederij voor allerlei werktuigen: Veldkoning. Commercieel timmerden ze flink aan de weg.
De werkplaats achter de familiewoning werd te klein en al gauw werd een begin gemaakt met een zelfstandige fabriek met apparatuur. Dat groeide uit tot het complex waar het bedrijf, dat later Vekoma ging heten, honderd jaar was gevestigd.
Na de oorlog gingen de drie broers deels hun eigen weg. Gerard op het Veld moest de Veldkoningfabriek in Vlodrop groot maken, de samenwerking binnen de familie was moeizaam.
Een nieuwe generatie, een nieuwe aanpak
Gerard was van nature geen geroutineerde zakenman of enthousiasmerende bedrijfsleider. Maar er diende zich een nieuwe generatie aan in de persoon van Jacques Houben die het bedrijf met succes een heel andere kant op stuurde.
Toen in de jaren ’50 de staatsmijn Beatrix werd ontwikkeld, zat Vekoma als enige constructiebedrijf in Midden-Limburg op rozen. Dat avontuur duurde maar kort, daarna kwam de petrochemie met grote kraakovens en toen dat afliep werd de opmerkelijke stap naar de amusementsindustrie gemaakt. Jacques Houben loodste Vekoma soepel door al die veranderingen.
Vekoma als baas en als buurman
Zestig jaar geleden was het werk in een industrieel bedrijf heel anders dan nu. De sfeer en de dagelijkse praktijk op de werkvloer waren gemoedelijk, maar de arbeidsomstandigheden waren nog gebrekkig. Kantoor en werkplaats waren gescheiden werelden. De band met het dorp en de streek was hecht. Een massaontslag bij Vekoma kwam daardoor hard aan in de Roerstreek.
De ontwikkeling van Vekoma als ontwerper en bouwer van achtbanen in de jaren ’80 en ’90 was duizelingwekkend. Doorbraken waren de bouw van de grootste achtbaan van Europa voor de Efteling en vijf attracties voor EuroDisney in Parijs. Er volgde een periode van indrukwekkende, wereldwijde groei
Jacques Houben was de gevierde ondernemer en winnaar van de Limburgse ondernemersprijs. Een klassieke directeur die zowel verstand had van techniek als van zakendoen.
Mensenwerk in grensverleggende techniek
De achtbanen van Vekoma werden steeds complexer en de eisen die aan de uitvoering werden gesteld, steeds hoger. Het is boeiend het verhaal te lezen van de man die gedurende dertig jaar de belangrijkste ontwerper van Vekoma en van het Walt Disney-concern was.
De jaren ’80 brachten de expansie op de wereldmarkt. De onderneming kreeg een solide basis en zou in staat moeten zijn de jaren ’90 goed door te komen. Aanvankelijk lukte dat ook, maar na het vertrek van Jacques Houben bracht overmoedig handelen van het management het bedrijf aan de rand van de afgrond.
Met goede moed begonnen de Schiedamse technische ondernemers Henk en Joop Roodenburg in 2001 aan hun Limburgse avontuur nadat zij het failliete Vekoma hadden gekocht. Hun optimisme verdampte al gauw. Er bleek van alles mis te zijn en er moest hard worden ingegrepen.
Er is een groot verschil tussen het bouwen van achtbanen in de jaren ’80 en ’90 en de aanpak na de eeuwwisseling. De techniek werd veel preciezer en Vekoma had een eigen strategie over het soort banen dat ze wilden bouwen. Het ging niet om de records, maar om de kwaliteit en de creativiteit. Dat leidde tot een succesvolle wederopstanding.
Henk Roodenburg wilde het beste voor Vekoma en voor de mensen die er werkten. Daarom voelde hij niets voor verkoop aan durfinvesteerders. Met Japanse bedrijven hadden hij en Vekoma echter al een paar goede ervaringen opgedaan. Dat bracht twee culturen bij elkaar met gevoel voor techniek en voor historie. Vekoma bouwde een grote, nieuwe campus die in 2026 in gebruik is genomen.
Hoe een smederij wereldleider werd
Er zijn niet heel veel bedrijven die een eeuw oud worden. Er zijn er nog veel minder die van een dorpsbedrijfje uitgroeien tot een wereldspeler. In dit boek zijn interessante ontwikkelingen aan de orde gekomen die iets zeggen over de Limburgse economische en industriële ontwikkeling, de ondernemingscultuur en de rol die individuen daarin spelen.